Gratis een website maken

Ik ga je niet vertellen dat gratis websites niet deugen. Dat zou flauw zijn van iemand die websites verkoopt, en het is bovendien niet waar.

Voor een zzp'er die volgende week een eerste klant wil bellen en nog nul euro omzet heeft, is een gratis site vaak een prima zet. Beter iets dan een half jaar wachten op het perfecte plan.

Maar de gratis bouwers vertellen je één helft van het verhaal, en die helft klopt. Dit stuk gaat over de andere helft: wat je precies inlevert, wanneer die rekening komt, en hoe je nu kiest zodat je jezelf later niet klem zet.

Wix, Squarespace, WordPress.com, Webnode, Google Sites: allemaal hebben ze een plan dat nul euro kost en waarmee je binnen een uur online staat. Geen creditcard, geen proefperiode die stiekem doorloopt. Dat is geen lokkertje, dat is gewoon het product.

Het verdienmodel zit erachter. Je bent geen klant maar een toekomstige klant, en het gratis plan is het begin van de trechter. Dat is een volstrekt legitiem model — zolang je weet dat je erin staat.

Je betaalt namelijk wel, alleen niet in euro's:

• Met je adres. Je site staat op jouwbedrijf.wixsite.com of iets in die geest. Dat is niet alleen minder professioneel; het is ook niet van jou.
• Met je pagina. Op de meeste gratis plannen staat de merknaam of een advertentie van de aanbieder op jouw site. Op de pagina waar jij vertrouwen probeert te winnen.
• Met je bewegingsvrijheid. Je ontwerp, je content en je instellingen leven binnen hun systeem. Eruit komen kan, maar het kost werk, en dat werk groeit met elke maand dat je blijft.

Het is makkelijk om laatdunkend te doen over sitebouwers. Dat is ook onterecht: ze zijn de afgelopen jaren gewoon goed geworden.

• Snelheid. Van niets naar online in een uur, zonder dat je iemand hoeft in te huren of ergens op hoeft te wachten.
• Ontwerp dat niet in de weg zit. De sjablonen zijn tegenwoordig netjes en werken op een telefoon. Dat was tien jaar geleden anders.
• Techniek waar je niet naar omkijkt. Hosting, beveiligingscertificaat, back-ups en updates zijn geregeld. Voor wie geen zin heeft in WordPress-onderhoud is dat een reëel voordeel.
• Een vrije test. Je kunt uitproberen wat je eigenlijk te vertellen hebt, zonder dat het je iets kost als het antwoord verandert.

Dat laatste onderschat bijna iedereen. De grootste fout die ik bij startende ondernemers zie is niet een goedkope website; het is een dure website laten bouwen vóórdat je weet wat er op moet staan. Een gratis site is dan een prima kladblok.

Drie kosten, in oplopende volgorde van pijn.

Je vindbaarheid begint op nul en blijft daar langer hangen

Gratis plannen zijn doorgaans trager, en snelheid telt mee in hoe Google je pagina's beoordeelt — Google is daar in zijn eigen uitleg over paginaervaring expliciet over. Daar bovenop mis je vaak de technische instellingen die je nodig hebt zodra je serieus wilt scoren. Je kunt met een gratis site prima gevonden worden op je eigen bedrijfsnaam. Op “installatiebedrijf Rotterdam” wordt het een stuk lastiger.

De autoriteit die je opbouwt is niet van jou

Dit is de stille. Elke link die iemand naar je legt, elke vermelding, elk stukje vertrouwen dat Google in de loop van maanden opbouwt: dat hangt aan het adres waarop je staat. Staat dat adres op het domein van je bouwer, dan bouw je op geleende grond.

De verhuizing

En dan komt de dag dat je een eigen domein wilt. Je tekst neem je mee, je beeld ook. Je ontwerp niet. En vooral: elk adres verandert, dus elke oude URL moet één op één doorverwezen worden naar de nieuwe. Doe je dat niet, dan begin je in Google opnieuw bij nul. Google's eigen handleiding voor een verhuizing met adreswijziging is niet ingewikkeld, maar wel precies werk — en het is werk dat je niet had gehad als je meteen je eigen domein had genomen.

Geen verkooppraatje, gewoon de scheidslijn zoals ik hem zelf hanteer.

Kies je voor gratis, doe het dan zo dat je later niet vastzit. Vijf dingen, en de eerste is verreweg de belangrijkste.

• Koop meteen je eigen domein. Ongeveer tien euro per jaar, en de meeste gratis bouwers laten je hem koppelen of op zijn minst doorverwijzen. Dit is het enige onderdeel van je website dat echt van jou is en dat je overal mee naartoe neemt.
• Kies op de exportknop, niet op de sjablonen. Kun je je teksten en pagina's eruit halen, dan is je verhuizing later een klus. Kan dat niet, dan is het een herbouw.
• Zet er één duidelijke actie op. Bellen, of een formulier van drie velden. Een gratis site met één werkende actie verslaat een dure site waarop niemand weet wat hij moet doen. Waarom dat zoveel uitmaakt staat in wat is conversie optimalisatie.
• Beantwoord de drie vragen die iedereen heeft. Wat doe je, voor wie, en wat kost het ongeveer. Dat is meer waard dan elk ontwerp.
• Zet analytics erop vanaf dag één. Ook gratis. Zonder cijfers weet je over zes maanden nog steeds niet of het werkt, en dat is precies wanneer je moet beslissen of je doorpakt.

Groei je eruit, dan is de stap naar een echte site kleiner dan je denkt: bij Delia's Sneltransport stond er in vier dagen een complete site van acht pagina's met op elke dienst een formulier. Wat dat bij ons kost en waarom het geen eenmalig projectbedrag is, lees je op website laten maken. Zit je op WordPress en wil je daar blijven, dan is de WordPress-kant je vertrekpunt.